BİR SEVDADIR TİYATRO

Temel Demirer

BİR SEVDADIR TİYATRO

“Vaiz vaizdir,

tiyatro da tiyatrodur.”[1]

 

Tiyatro bir sevdadır; ben de sevdalılarındanım.

“Tiyatro” deyince…

‘Bir Delinin Hatıra Defteri’nde Nikolay Vasilyeviç Gogol’ün, “Bu dünyada hiçbir şey kalıcı değildir”…

‘Keşanlı Ali Destanı’nında Haldun Taner’in, “İnsanın eski huyu/ Kendine hep bir put yapar/ Oldum bittim böyle bu/ Kendi yapar kendi tapar”…

‘Macbeth’de William Shakespeare’in, “Balık yemek isteyen ancak ayaklarını ıslatmaktan korkan zavallı kedi gibi isteği korkuya köle mi etmek istiyorsun?”

‘Vişne Bahçesi’nde Anton Çehov’un, “Kendilerini aydın diye adlandırırlar ya, hizmetçi kadını ‘Sen’ diye çağırır, köylülere hayvana davranır gibi davranırlar. Doğru dürüst öğrenim görmezler, ciddi hiçbir şey okumazlar, hemen hemen hiçbir şey yapmazlar, bilimin sadece sözünü ederler, sanattan pek az anlarlar. Hepsi ciddidir, hepsinin yüzünden düşen bin parçadır, ciddiyet konusunda hiçbiri burnundan kıl aldırmaz, durmaksızın felsefe yaparlar”...

‘Bir Yaz Gecesi Rüyası’nda William Shakespeare’in, “Aşk bütün kötü özellikleri, çirkinlikleri, rezillikleri biçimlendiriyor, erdeme çeviriyor”…

 ‘Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım’da Haldun Taner’in, “Madem düşünüyorsun/ Öyleyse yoksun/ Düşünmezler diyarında”…

‘Antigone’da Sophokles’in, “Dünyada birçok korkunç şey var; ama hiçbiri insan kadar korkunç değil”…

‘Sezuan’ın İyi İnsanı’nda Bertolt Brecht’in, “Ey mutsuzlar!/ Kardeşlerinizi boğazlıyorlar, göz yumuyorsunuz./ Çığlıklar duyuluyor ama siz susuyorsunuz./ Aramızda dolaşıp kurbanını seçiyor zorbanın teki,/ Sessiz kalırsak bize dokunmaz diyorsunuz./ Bok yiyorsunuz!”…

‘Caligula’sında Albert Camus’nün, “Bu dünyanın bir kıymeti yoktur ve bu hakikâti kabullenmeyen özgürlüğüne kavuşamaz,” çığlığını, repliklerini unutmak bir mümkün mü?

* * * * *

Kolay mı?

Toplum kültürünün aynasıdır tiyatro; büyük bir okuldur. İnsanı, insana, insanla, insanca anlatma sanatıdır. İnsanı insan eden tiyatro, söze can katar; sözü görüntüye, düşünceyi eyleme çevirir.

Yaşam bir tiyatro sahnesiyken; insandan insana bir iletişimdir tiyatro, araya bir aygıt girmeden...

Bertolt Brecht’in, “Sanat dünyayı yansıtan bir ayna değil dünyanın onunla şekillendirildiği bir çekiçtir,” deyişinden mülhem öğretici, besleyici bir kaynaktır, kültür ocağıdır.

Aşka benzeyen tiyatro yaşamı sahneden seyirciye, seyirciden sahneye taşır. O, insanı kandırmayan, insanı insana en iyi anlatan bir araçtır. Tabir caiz ise, insanlığın kişiliğini oluşturan yerdir. Çünkü tiyatro, eğitir, geliştirir insanı, dünyasının sınırlarını genişletir.

Peter Brook’un, “Tiyatroda kara tahta her an silinir ve üzerine yenisi yazılır. Tiyatro, sürekli devrim demektir,” deyişindeki üzere tiyatro, eğitir, geliştirir insanı, dünyasının sınırlarını genişletir; hayata daha bir demokrat, daha özgürlükçü, daha barışçıl bakmayı sağlar.

Toplumlar üzerinde büyük etkisi olan sanat dallarından tiyatro insanları güldürür, ağlatır, düşündürür, kuşkulandırır ve onları bir takım arayışlara yönlendirir. Söze can katar; sözü görüntüye, düşünceyi eyleme çevirir.

Tiyatro kendimizi görme imkânı verir. Tiyatronun yapmak istediğimiz şey, insanlara kendilerini tanıtmak, göstermektir.

Bu özelliğiyle, “Tiyatro tamamıyla siyasidir. Aslında bütün sanat dalları içerisinde en fazla politik olanıdır… Politik tiyatro sadece toplumsal ilişkileri ve politik olayları betimlemez, aynı zamanda sosyalist çizgilerdeki radikal değişim ihtimalini işaret eder. Adaletsizliğin ve otokrasinin (mutlakıyetin) kaldırılması ve yerine daha adil dağılımlı refahın ve demokratik sistemlerin getirilmesi politik tiyatronun başlıca hedefidir,” Michael Patterson’un deyişindeki üzere…

* * * * *

Burada durup; Desiderius Erasmus’un, “Hayat da tiyatro oyununa benzer bir şeydir”;[2] Epiktetos’un, “Bizler bir tiyatro oyunundaki aktörlere benzeriz,”[3] vurgularının altını çizerek sözü Miguel de Cervantes Saavedra’ya bırakalım:

“Tiyatroya ve dolayısıyla tiyatro oyuncularına ve oyun yazarlarına olumlu yaklaşmanı isterim Sancho; çünkü bunların hepsi, adım başı karşımıza bir ayna koyup insan hayatındaki olayları canlı olarak bize göstermekle, halka büyük bir hizmette bulunmuş olurlar; hiçbir kıyaslama, bize ne olduğumuzu ve ne olmamız gerektiğini, oyunlar ve oyuncular kadar canlı bir şekilde gösteremez.”[4]

Kolay mı?

“Tiyatro demek, kardeşlik demektir. Tiyatroda kimse kimseye kötü gözle bakamaz.”[5]

“Gerçek sanatçılar ancak sanat için, tiyatro için var olurlar.”[6]

Bir şey daha: “Halkın tiyatroya gelemediği bir ülkede ‘halk için tiyatro’ olmaz,”[7] demeden; William Shakespeare’den aktaralım:

“Doğduğu gün de, bugün de tiyatronun asıl amacı nedir? Dünyaya bir ayna tutmak, iyilerin iyiliklerini, kötülerin kötülüklerini göstermek, çağımızın ne olup ne olmadığını ortaya koymak.”[8]

“Dünya, büyük bir tiyatro sahnesi gibidir. Herkes bu sahnede rolünü oynar, rolü bitince de bu sahneyi terk eder,” diyen William Shakespeare’in oyunlarında insanlığın sahip olduğu tüm duygular sırayla anlatılır. Fakat asıl ağır basan hüzün ve kederdir.[9]

Gerçekten de Ayşegül Yüksel’in, “İncil’den sonra en çok okunan yapıtlar onunkilerdir,”[10] notunu düştüğü William Shakespeare’in oyunları, bütün oyun kişilerinin haklı olduğu, karşılaştıkları kavşaklarda birbirleriyle çatıştıkları, kimi zaman acı çektikleri, kimi zaman acı verdikleri ve adil bir sonuca vardıkları ortamlar olarak karşımıza çıkıyor. Ayşegül Yüksel’in Shakespeare’in çözümü olarak altını çizdiği şey “şiirsel adalet”tir. Bu adalet bazen ilahi ama daha çok “insani” ve “dünyevi”dir.

O, Batı tiyatrosunun doruğudur… Muhsin Ertuğrul’un Shakespeare için söylediği “Shakespeare insansa ben neyim? Ben insansam Shakespeare ne?” sözüyse Shakespeare’e hayranlığının bir yansıması olarak karşımıza çıkar.[11]

Elbette soru(n)larıyla ve yerel tiyatronun (ile sinemanın) önemli isimlerinden Muhsin Ertuğrul’un,[12] “Tarih, tiyatrosuz yükselmiş bir millet gösteremez,” deyişindeki üzere…

* * * * *

Yeri gelmişken hatırlamak gerek: Tiyatro ustalarıyla müsemmadır.

Mesela “Tiyatro elbet insanlığın ortak malı. Tiyatro tarihi her ulusa ortak ve zengin bir birikim sağlıyor. Ama her ulus da ona yüzyıllar boyu kendi özelliğinden katkılarda bulunmuş, bulunuyor. Tiyatro alanındaki yeni görünen yolların çoğu işte hep bu eski ve yeni yöresel katkılardan doğuyor,” diyen Haldun Taner gibi…

“Hikâyeci Haldun Taner, denemeci, gazete yazarı Haldun Taner, oyun yazarı, tiyatro adamı, üniversite öğretim üyesi... Hepsinde büyük başarıya imza atmış”tı[13] O…

‘Keşanlı Ali Destanı’ (1964), ‘Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım’ (1964), ‘Bu Şehr-i İstanbul ki’ (1968), ‘Sersem Kocanın Kurnaz Karısı’ (1969) ve daha pek çok oyun…

Haldun Taner 1967’de kuruluşuna ön ayak olduğu, Zeki Alasya’lı, Metin Akpınar’lı, Ahmet Gülhan’lı ‘Devekuşu Kabare Tiyatrosu’ ile de dönemin tiyatrosunda iz bıraktı…

Kolay mı?

Hakkında; “Haldun Bey sadece tiyatronun, edebiyatın, sanatın değil, bugün ‘bir zamanlar İstanbul…’ dediğinizde aklınızda uyanan her türlü çağrışımın da simgesiydi. Can Yücel ne güzel söylüyor, ‘Haldun Taner’e’ şiirinde: ‘Baktım sana Yahya gibi Teşvikiye’den/ Çimler seni etmiş olmalı ki teşvik/ Küplüceye (taa) gidiyordun…/ Yürüyordun aramızda/ Yürüyordun aramızdan…/ Giderayak/ Sen belki de/ İnsan Haldun/ Çokbigüzel/ Çokbigüzel/ Çokbigüzel/ Yepyeni bir İstan-buldun,”[14] dedirten bir ustaydı…

Eşi Demet Taner’in, “O, her şeyden evvel bir filozof bence... Bütün yazılarında toplumu yönlendirici ama didaktik olmayan bir üslubu vardır. İnsana çok değer verdiği için, bu yazılarını daha değerli kılıyor,”[15] demesi boşuna değildi.

“Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil” diyendi Haldun Taner usta…

* * * * *

Sonra; “Tiyatronun seyircisine doğru tuttuğu ayna, onların düşkünlüğünü, dayanıksızlığını, eksikliğini, yetersizliğini istenç zayıflıklarını ve aşırı güçlü tutkularını dizginleyememelerinin nelere yol açabileceğinin ifadesidir,” diyen Üstün Akmen…

72 yaşında kaybettiğimiz O -geçirdiği kriz sonrası- kalbine yenik düşmüştü.[16]

Tiyatronun her cephesinde “Kılıcı kalem olan şövalye”[17] diye anılan “Üstün Akmen’in bir oyuna gitmesi o oyundaki oyuncular için bir heyecan konusudur. Acaba nasıl yazacaktır?”[18] diye…

Zeynep Oral’ın, “Yalnız tiyatroya değil yaşama da tutkuyla bağlıydı… Üstün Akmen karanlığın, acımasızlığın, hoyratlığın kol gezdiği zamanlarda bir eylem adamıydı. Özgürlük, bağımsızlık ve insan hakları için verdiği mücadeleden dolayıdır,”[19] sözleriyle anlattığı Onun hakkında; Ali Poyrazoğlu, “Çağının tanığı, cesur bir adamdı,”[20] derken; “Çalışkanlığı, kültür sanat öncülerine destek vermek için gösterdiği çabası, yazdıkları, kitapları, ülkesinin ve insanlığın aydınlığı için ortaya koyduğu eylemleri, protestoları, hakkında açılan davalar nedeniyle mahkeme kapılarında nöbet tutuşu, AKP iktidarına boyun eğmez dik duruşu, aydın tavrı, İstanbul dışında tiyatro yapanlara verdiği destek”le[21] hatırlıyordu Üstün Akmen’i dostu Yaşar Ersoy da.

Kolay mı?

O, tiyatro eleştirileriyle, tiyatro sanatına ve oyunculara sahip çıkarken, aynı zamanda tiyatroya ve sanata yapılan tüm müdahalelerin, sansürlerin karşısında durarak bu alandaki mücadelenin öncülerinden biri olmuştu. Devletin kültür politikalarını yakından takip eden Akmen, Eski Kültür Bakanı AKP’li Ömer Çelik’e yazdığı eleştirilerden dolayı biri ceza, ikisi tazminat olmak üzere üç hakaret davasıyla boğuşmak zorunda kaldı.

‘Çarşafın Gizlediği Dişilik’, ‘Suçsuz Laleler’, ‘Bir Günlük Dost’, ‘Kör Bakkalın Gözleri’, ‘... Veee Perdeee...’, ‘Yârim Nereyi Mesken Tuttun’, ‘Üçüncü Zil’, ‘Provasız Yaşam’, ‘Maskenin Öteki Yüzü’, ‘Yüzde 100 Tiyatro’, ‘Tiyatroda Ayna Var’ ve ‘Yazı Uçtu Sahneye Kondu’ başlıklı yapıtlara imza atan “Üstün Akmen yalnız tiyatro eleştirmeni değil karanlık günlerde tiyatro sanatının üstüne çöken isi dağıtmaya çalışan bir savaşçıydı.”[22]

“Sanat korkakların işi değildir. Hele tiyatro hiç değildir,”[23] diyen Onu 31 Ekim 2015’de yitirdik; ve Üstün Akmen bizden mezar taşına Friedrich Nietzsche’nin şu şiirinin yazılmasını istedi:

“Öyle bir hayat yaşadım ki/ Cenneti de gördüm cehennemi de/ Öyle bir aşk yaşadım ki/ Tutkuyu da gördüm pes etmeyi de

Bazıları seyrederken hayatı en önden/ Kendime bir sahne buldum oynadım/ Öyle bir rol vermişler ki/ Okudum okudum anlamadım/ Kendi kendime konuştum bazen evimde/ Hem kızdım hem güldüm hâlime

Sonra dedim ki ‘söz ver kendine’/ Denizleri seviyorsan, dalgaları da seveceksin/ Sevilmek istiyorsan, önce sevmeyi bileceksin/ Uçmayı seviyorsan, düşmeyi de bileceksin/ Korkarak yaşıyorsan, yalnızca hayatı seyredersin

Öyle bir hayat yaşadım ki, son yolculukları erken tanıdım/ Öyle çok değerliymiş ki zaman/ Hep acele etmem bundan, Anladım...”

* * * * *

Ve yitirdiğimiz Yılmaz Onay, Başar Sabuncu, Sevda Şener, Tuncer Cücenoğlu’nun ardından…

10 Ocak 2018’de, 81 yaşında yitirdiğimiz Yılmaz Onay…

‘İşçi Sınıfının Açık Oturumu’ (1978); ‘Tren Gidiyor’ (1984); ‘Bu Zamlar Bana Karşı’ (1985); ‘Dev Masalı’ (1985); ‘Şarkılarımız Ölmesin’ (1985); ‘Karagöz’ün Muamması’ (1985); ‘Arafta Kalanlar’ (1985); ‘Sanatçının Ölümü’ (1986); ‘Kara Dul Efsanesi’ (1991); ‘Kara Kedi Geçti’ (1992); ‘Hücre İnsanı’ (1992); ‘Prometheia’ (1993); ‘Üç Kuruşluk Mahalle Dersleri’ (2009) oyunlarıyla müsemmaydı…

Yılmaz Onay, 12 Eylül’de sıkıyönetim mahkemeleri tarafından yargılandı, gözaltına alındı.

Haluk Ortaç, Onun Türkiye’de işçinin mücadelesine sanatın ruhunu taşıyan kişi olduğunu belirtip çalışmalarına son nefesine kadar devam ettiği vurgusuyla, “Eğer bugün işçi sınıfında sanat ve sanatın izleri varsa onun sayesindedir. Türkiye’de 1978 yılında İşçi Kültür Derneği ile birlikte İşçi Sanat Tiyatrosu’nu kurmuştu. Onun Türk edebiyatında ve işçi sınıfında bıraktığı izler asla silinmez,”[24] diye tanımlamıştı ve haksız da değildi…

Yıl 1980: Her baskı döneminde ilk tokadı sanat yiyordu. 12 Eylül İstanbul Şehir Tiyatrosu’nu da vuracaktı. 1402’likler “vatan haini” olarak tiyatrodan atılırlarken aralarında Başar Sabuncu da vardı.

O; Zeynep Oral’ın, “Bütüncül tiyatroyu seçtin. Toplumsal yaşamla tiyatroyu bütünledin,”[25] diye tarif ettiğiydi; oyun ve senaryo yazarı, tiyatro ve sinema yönetmeni, çevirmen, sahne tasarımcısıydı…

18 Haziran 2015’de,73 yaşında yitirdiğimiz Başar Sabuncu, incelikli Sheakespeare çevirileriyle tanınmış ve 1962 yılında, henüz 19 yaşındayken yazdığı ‘Kargalar’ başlıklı oyun Devlet Tiyatroları tarafından sahneye konulmuştu…

1960’lı yıllarda TRT Ankara Radyosu tiyatro bölümünde görev aldığı dönemde aralarında ‘İlyada’, ‘Don Kişot’, ‘Goriot Baba’nın bulunduğu 18 eseri oyunlaştırılan O; 12 Mart darbesinin ardından bir süre Fransa’da yaşamak zorunda kalmıştı…

Ankara Üniversitesi DTCF Tiyatro Bölümü’nün ilk öğretim üyelerinden, yazar, eleştirmen, “hocaların hocası” Sevda Şener’i ise 22 Temmuz 2014’de yitirmiştik.

Şöyle derdi O: “Dikkatleri en çok, yıllanmış büyük oyuncularımızın heyecan verici başarılarına, oyunlarının belki hiç sahnelenmeyeceğini, sahnelense bile hak ettiği özeni görmeyeceğini bile bile oyun yazmayı sürdüren yazarlarımıza, bu sanattan umut kesmeden ona taze kan aşılamaya çalışan genç sanatçılara, tiyatro sanatı üstüne araştırma yapmayı sürdüren bilim insanlarına, az satacağını bile bile tiyatro kitaplarını yayımlamayı göze alan yayıncılara, tiyatro dergilerini yaşatmayı başaranlara, (...) sözünü esirgemeyen eleştirmenlere çekmek istiyorum. İlgili ve yetkili kişiler umursamasalar da, en azından ülkemizde sanat duyarlığı olan, sorumluluk sahibi, yürekli insanların yaşamakta olduğunu anımsayıp iyimser olmaya çalışmak için…”[26]

Ya Tuncer Cücenoğlu?

Neşe Doster’in, “Düşüncelerini sağlıklı, anlaşılır bir dil kullanarak ortaya koyan usta yazarın; dilinin akıcılığını, çok okunan ve çok oynanan eserlerinin 32 dile çevrilmesini, yaban ellerde sahnelenmesini” vurguladı Onun hakkında Ayşe Emel Mesci, “Tuncer Cücenoğlu, son anına kadar oyunlarıyla, tiyatroyla, daha aydınlık bir Türkiye’de yaşama meselesiyle uğraştı,” diyordu.[27]

* * * * *

Ve nihayet -çeşitli eleştirilerin muhatabı olsa da![28]- “Tiyatro insanın kendisidir. İnsan kadar eski olan. Tiyatro, içindeki oynama duygusu. İnsan var oldukça, tiyatro sanatı da var olacaktır. Çünkü tiyatro sanatı insana bakar. İnsandan yola çıkarak, Dünyayı evreni anlamaya çalışır. İnsanın kendisini değiştirmesini ister. Yaşamın içinden, çağın içinden geçmesini ister. İnsan var oldukça her dönemde her devirde var olacaktır,” vurgusuyla; “Tiyatro bir mikroskoptur. O mikroskop ile baktığımızda, yamuklukları, bakterileri, hem bizi hem de toplumu zehirleyen mikropları daha net görebiliriz,”[29] diyen Ali Poyrazoğlu…

Bir de; “O bir ‘efsane’... ‘İncelikli oyuncu’ydu,”[30] diye anılan Müşfik Kenter…

1980’lerden sonra, tek kişilik oyunlarla ilginç bir çıkış yaptı. Daha önce Aziz Nesin’in ‘Çiçu’sunu yorumlamış olan sanatçı, tek kişilik sunumlarını, Amerikalı avukat Clarence Darrow’u canlandırdığı ‘Savunma’ ve ünlü Hollandalı ressamın portresini çizdiği ‘Van Gogh’ yanında, Talat Sait Halman’ın William Shakespeare’den kurguladığı ‘Kahramanlar ve Soytarılar’, Oğuz Aral’ın yarattığı ‘Huysuz İhtiyar’ çalışmalarıyla çoğaltıp sahne çalışmalarına katıyordu. Orhan Veli’den Murathan Mungan’ın sahneye uyarladığı ‘Bir Garip Orhan Veli’ ile başlayıp Nâzım Hikmet’in ‘Kuvayı Milliye’sine ulaşan şiir- tiyatro serüveni boyunca, şiiri sanki o anda ozanın zihninden dökülüyormuşçasına dillendirişindeki ustalığı izleyebilmiş olanlar şanslıydı…

Sonra da “Tiyatroyu sevmek lazım. Ben tiyatronun tozunu seviyorum, kokusunu seviyorum, sahneye çıkıp şöyle bir baktığım zaman bütün dünyayı kucaklıyormuşum gibi geliyor,”[31] diyen Yıldız Kenter...

Ben hepsini ve daha fazlasını sevdim; haksız da değildim hani…

 

14 Ekim 2019 19:35:23, İstanbul.

 

N O T L A R

[*] Newroz, Nisan 2020…

[1] Lev Nikolayeviç Tolstoy, Diriliş, Çev: Metin Celâl, Oda Yay., 1999.

[2] Desiderius Erasmus, Deliliğe Övgü, çev: Yücel Sivri, Türkiye İş Bankası Kültür Yay., 2016, s.36.

[3] Epiktetos, İçsel Huzur İyi Yaşamın Kapısını Açar, Beta Yay., 2015, s.27.

[4] Miguel de Cervantes Saavedra, Don Quijote, Çev: Hacer Güneyligil, Oda Yay., 2003.

[5] Sait Faik Abasıyanık, Kumpanya, Yapı Kredi Yay., 2011, s.5.

[6] Ivan Sergeyeviç Turgenyev, Klara Miliç, Çev: Ceren Durukan Akyüz, İş Bankası Kültür Yay., 2018, s.45.

[7] Aziz Nesin, Memleketin Birinde, Bilgi Yay., 1966, s.20.

[8] William Shakespeare, Hamlet, Çev: Yeşim Mısırcı, Parola Yay., 2014, s.77.

[9] Elif Tanrıyar, “Shakespeare’i Nasıl Bilirsiniz?”, Cumhuriyet Kitap, No:1441, 28 Eylül 2017, s.4.

[10] Ayşegül Yüksel, William Shakespeare: Yüzyılların Sahne Büyücüsü, Habitus Kitap, 2017.

[11] “Hasan Erkek, “Shakespeare’in ‘Sırları’...”, Cumhuriyet Kitap, No:1475, 24 Mayıs 2018, s.12-13.

[12] Mesut Kara, “Muhsin Ertuğrul ve Sinema”, Evrensel, 11 Mart 2018, s.7.

[13] Selim İleri, “Haldun Taner’i Anmak”, Hürriyet Kitap Sanat, Yıl:1, No:33, 15 Eylül 2017, s.8.

[14] Ayşe Emel Meci, “Yepyeni Bir İstan-buldun”, Cumhuriyet, 7 Mayıs 2018, s.15.

[15] Özlem Özdemir, “Haldun Taner, Her Şeyden Evvel Bir Filozof…”, Birgün Pazar, Yıl:12, No:457, 13 Aralık 2015, s. 16-17.

[16] “Üstün Akmen Kalbine Yenildi”, Milliyet, 2 Kasım 2015, s.28.

[17] Lefkoşa Belediye Tiyatrosu, “Üstün Akmen Unutulmaz Eserleriyle Yaşayacak”, Evrensel, 4 Kasım 2015, s.12.

[18] Fatih Polat, “Üstün Akmen’in Varlığı Güven Demekti”, Evrensel, 4 Kasım 2015, s.9.

[19] “Üstün Akmen Tiyatro Sahnesinden Uğurlandı”, Evrensel, 4 Kasım 2015, s.12.

[20] Ali Poyrazoğlu, “Çağının Tanığı, Cesur Bir Adamdı”, Evrensel, 4 Kasım 2015, s.12.

[21] Yaşar Ersoy, “Çok Teşekkürler Üstün Akmen”, Evrensel, 4 Kasım 2015, s.12.

[22] “Eren Aysan: Kalemi Cesur Bir Şövalyeydi”, Evrensel, 2 Kasım 2015, s.11.

[23] Aktaran: Zeynep Oral, “Bu Akşam Kadehimi Üstün Akmen’e ve Direnmeye Kaldırıyorum!”, Cumhuriyet, 5 Kasım 2015, s.16.

[24] “Tiyatronun Usta Adı Yılmaz Onay Mücadele İnsanıydı”, Cumhuriyet, 11 Ocak 2018, s.16.

[25] Zeynep Oral, “Başar Sabuncu ya da Yaşasın Tiyatro!”, Cumhuriyet, 21 Haziran 2015, s.22.

[26] Aktaran: Ayşegül Yüksel, “Ölümünün 5. Yılında Sevda Şener’le”, Cumhuriyet, 23 Temmuz 2019, s.17.

[27] Adnan Binyazar, “Tuncer Cücenoğlu”, Cumhuriyet, 26 Temmuz 2019, s.13.

[28] “Ali Poyrazoğlu’nun yarattığı ve ‘Taşaklıyan’ soyadını verdiği, ilk bakışta seks düşkünü, ahlâk yoksunu hafif meşrep Ermeni karakteri… İnsanı güldürmenin, komedinin dezavantajlı gruplar üzerinden, dahası bunun son derece kaba ve gurur kırıcı bir yol izlenerek yapılması Türk tiyatrosu ve sineması için yenilik değil…

Poyrazoğlu’nun yıllarını tiyatroya vermiş, sevilen, başarılı, usta bir sanatçı, ayrımcılık yapacak ‘son kişi’ olması hatta Ermenileri çok sevmesi bile, bu yapılırken ‘fark edilmeyen’ ırkçılığı yok saymamızı, sineye çekmemizi gerektirmiyor.” (Alin Ozinian, “Poyrazoğlu’nun Taşaklıyan’ı”, 11 Ekim 2019… https://ahvalnews-com.cdn.ampproject.org/c/s/ahvalnews.com/tr/ali-poyrazoglu/poyrazoglunun-tasakliyani)

[29] Hakan Cerrahoğlu, “Hayatın Anlamına Gülücükler Katan Adam”, Birgün, 26 Mart 2018, s.15.

[30] Ayşegül Yüksel, “O Artık Bir ‘Efsane’…”, Cumhuriyet, 22 Ağustos 2017, s.16.

[31] Aktaran: Ceren Çıplak, “Tiyatro Deşifre Eder”, Cumhuriyet, 1 Ocak 2018, s.15.

6.06.2020 (Temel Demirer)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

GENÇLİK(İM)DEN KALAN(LAR) FİKRET İLE TİMUR

NEFRETİN, AYRIMIN BOY HEDEFİ: ÖTEKİLEŞTİRİLEN ALEVÎ(LER)

İKTİSADÎ ÇÖKÜŞ, BEŞERÎ ÇÖZÜLME

1 MAYIS’A GİDERKEN

ANIN YAZARI: ADALET AĞAOĞLU

KARDEŞİM(İZ)İN “DAVA”SI (MI?)![*]

SAHNE (DURUŞU) PERFORMANSININ POLİTİKASI

YEDİ NOKTA YA DA YETER ARTIK

YAZMAK SERÜVENİNE BİR BAKIŞ

ÇİN DEYİNCE...

KLASİK MÜZİĞİN ÖNEMİ[*]

ÖZGÜRLÜK YERKÜREYİ KURTARIP, GÜZELLEŞTİRME UMUDU VE İRADESİDİR

KAHVERENGİ TONLU COVİD-19 GÜNLERİNDE (C)EZAEVLERİ

“İŞÇİ SINIFI” DEYİNCE

ANILAR, SESLER, ŞARKILAR

ÖZGÜR İFADE “HAZIR OL”DA DUR(A)MAZ

MİZAH/GÜLMECE ŞAH(LAR)I MAT EDER

DEDE EFENDİ’Lİ, İTRÎ’Lİ, LİMONCİYAN’LI KLASİK MÛSİKÎ

EKONOMİK VAZİYET(İMİZ) İLE BEŞERİ TABLO(MUZ)[1]

“ADINI SİZ KOYUN” 3

“ADINI SİZ KOYUN” 2

“ADINI SİZ KOYUN”

“AZ YAZIP ÇOK SÖYLEYEN” CEMAL SÜREYA

İSYAN SANCAĞINI YÜKSELTENLERİN KUŞAĞINDANDIR GENÇLİK

ÖRNEKLERİYLE -OLMASI GEREKEN- AYKIRI[*]

YAPITLARIYLA HAFIZALARDAN SİLİN(E)MEYEN AGNÈS VARDA

“ŞİMDİLERDE KARAMSARLIĞI DAHA İYİ ZAMANLARA BIRAKALIM”

GOMİDAS’LI HALK MÜZİĞİ(MİZ)

ŞAİRLER GALERİSİ

RUMLARA DAİR TARİH (B)İLGİSİ

GEÇMİŞTEN (BUGÜNDEKİ) GELECEĞE

IRKÇILIK/ FAŞİZM SUÇU

COVID-19 GÜNLERİNDE SORU(N)LAR, SORUMLUKLAR

V. İ. LENİN VE EKİM DEVRİMİ

HÂLÂ ONLARLAYIZ; ONLARDANIZ

“MED CEZİR”Lİ ‘ÇETİN’ KALEM

AYDIN DURUŞU VE SORUMLULUĞU

VATAN’IN F3’ÜNDE DÖRT GÜN

SORU(N)LAR, YANIT(SIZLIK)LAR

TRUMP KÂBUSU VE EMPERYALİST ABD

DOĞAN HIZLAN VESİLESİYLE ELEŞTİRİ VE YAZMAK ÜSTÜNE

BİR “İZMİRKOLİK”İN SERÜVENİ

TÜRKÜLER(İMİZ) VE BİZ

HAYALLERİMİZİ EMZİREN YAZMAK EYLEMİ

LAİKLİK ZARURETTİR

15-16 HAZİRAN İŞÇİ SINIFININDIR; ÖĞRETEN TARİHİMİZDİR ( 2 )

15-16 HAZİRAN İŞÇİ SINIFININDIR; ÖĞRETEN TARİHİMİZDİR

DOĞAN GÜNÜN OZANLARI

SURUÇ’UN 33’LERİ VE ONLARIN ÇAĞDAŞ AYDIN’I

ARKADAŞ(IMIZ) Z. ÖZGER

“DİNEN BİR FIRTINA”YI ANLA(T)MAK

“MODAYI BİLİP DE ONA KAPILMAYAN”DI AHMET OKTAY

ÖZLEMLERİN İSYAN ÇIĞLIĞIDIR ŞİİR

PINAR YOLDAŞA KALKAN ELLER KIRILIR

ÖMER ŞERİF’İN OYUNCULUĞU

2020’NİN 18 MAYIS’INDA ONA DAİR

YER İLE GÖK ARASINDAKİ UYUM: KLASİK MÜZİK

6 MAYIS HAKİKÂTİ ÖLÜMSÜZDÜR

ÖLÜM ORUCUNUN 320. GÜNÜNDE İBRAHİM GÖKÇEK İÇİN

COVID-19 YERKÜRESİ İLE COĞRAFYAMIZDA 1 MAYIS 2020 ( 2 )

COVID-19 YERKÜRESİ İLE COĞRAFYAMIZDA 1 MAYIS 2020

ÖĞRENCİSİ OLDUĞUM ‘İNSANCIL’A DAİR

BUGÜNÜ VE SONRASI İLE COVID-19

“DUVAR”(LAR)I AŞAN O; HÂLÂ “UMUT”LA “YOL”DA, BİZİMLEDİR ( 2 )

“DUVAR”(LAR)I AŞAN O; HÂLÂ “UMUT”LA “YOL”DA, BİZİMLEDİR

UNUTAMADIĞIM FİLM(LER), YÖNETMEN(LER), OYUNCU(LAR

HAPİSHANE(LERİN) HÂL(LER)İ ( 2 )

HAPİSHANE(LERİN) HÂL(LER)İ

TARIM(IN) HÂL(LER)İ

KLASİK MÜZİĞİN FARKLI İKİLİSİ: MOZART İLE STRAUSS

AŞIKTI, “GARİP”Tİ, HALK DERVİŞİ NEŞET ERTAŞ

TARİH(İMİZ)E HAYRANLIKLA, MİNNETLE, SAYGIYLA

ÇOKSESLİ MÜZİĞİN DEVRİMCİ DEHASI BEETHOVEN

SİNEMAMIZIN DERVİŞİ: AYTAÇ ARMAN[*]

EYGİ VESİLESİYLE -BALIK HAFIZALILAR İÇİN- 50 YIL SONRA “KANLI PAZAR

19 ARALIK’IN (C)EZAEVLERİ GERÇEĞİ! ( 2 )

19 ARALIK’IN (C)EZAEVLERİ GERÇEĞİ!

KRİZ İLE GELEN(LER)

USTANIN KADİM DOSTU, YADİGÂRI BALABAN

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR? ( 3 )

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR? (2)

DÜNDEN BUGÜNE ŞİLİ’DE NE(LER) OLUYOR?

IŞIĞIN RESMİNİ ÇİZEREK, TARİHİ ZAPT ETMEK

KRİZ KISKACINDA: YERKÜRE, COĞRAFYAMIZ VE İŞÇİLER ( 2 )

KRİZ KISKACINDA: YERKÜRE, COĞRAFYAMIZ VE İŞÇİLER

EMPERYALİZM ÇAĞINDA BARIŞ SAVAŞ DEMEKTİR, SAVAŞ DA BARIŞ! ( 2 )

EMPERYALİZM ÇAĞINDA BARIŞ SAVAŞ DEMEKTİR, SAVAŞ DA BARIŞ!

BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ ( 2 )

BLUES, CAZ, ROCK VE ÖTESİ…

“YDD” EŞİTSİZLİĞİ VE GÖÇ(MENLİK) ( 2 )

“YDD” EŞİTSİZLİĞİ VE GÖÇ(MENLİK)

EKONOMİK HÂL(İMİZ) Mİ ( 2)

EKONOMİK HÂL(İMİZ) Mİ?!

HAS BİR TİYATROCU: CÜNEYT TÜREL

AHMET KAYA VARDI, VARDIR, VAR OLACAKTIR

KAVGADAN BESLENİP; ONU ÇOĞALTAN ŞİİRİN ŞAİRİ: ADNAN YÜCEL

33’LER İLE ÇAĞDAŞ’INDAN ÖĞRENDİKLERİM(İZ)[*]

ULUSLARARASI KAOSUN GELECEĞİ

İMPARATORLUĞUN TRUMP’LI ENCAMI ( 2)

İMPARATORLUĞUN TRUMP’LI ENCAMI

POLİTİK (DEVRİMCİ) MÜZİK ( 2 )

POLİTİK (DEVRİMCİ) MÜZİK

KÖLELİĞE KARŞI MÜCADELENİN BİRLİĞİ İÇİN (YA DA “NE OLUYOR; NASIL; NE YAPMALI” MI?)

ELEŞTİREL ARABESK HİKÂYESİ

SÖZÜN MİLİTAN EYLEMİ; HAKİKÂTİN BEDELİ ÖDENMİŞ SÖZCÜSÜ

KIPIR KIPIR, NEŞE DOLU “DELİ KADIN”: AYŞEN GRUDA

CUMHURİYET İLE MÜZİK(İMİZ)

BAŞKALAŞANLARDAN DEĞİL, GELİŞENLERDENDİ GÜLRİZ SURURİ

KİTLE ÖRGÜTLERİ VE DEMOKRATİK İŞLERLİK

“SANAT UZUN, YAŞAM KISA”YDI MELİH CEVDET İÇİN

ZOR(UNLU) BİR MESELE: ALTERNATİF DEVRİMCİ-HALKÇI YEREL YÖNETİM

YAZDIĞINIZ YAŞAM YA DA SAFSATADIR!

HALKIN -BAŞKALDIRAN- ARZUHÂLCİSİ: YAŞAR KEMAL

ERMENİ SOYKIRIMI’NIN BELGESİ VAR (MI?)[2]

ERMENİ SOYKIRIMI’NIN BELGESİ VAR (MI?)

MAYIS KIZILLIĞINDA ‘71 KOPUŞU VE KAYPAKKAYA

BUGÜN(ÜMÜZ)DE FAŞİZM(LER)

SİNEMANIN MÜSTESNA İSİM: METİN ERKSAN

İNSAN OLMAK ZORKEN, ‘İNSAN’DI ZEKİ ALASYA

ÖLÜMSÜZLÜK BAĞLAMLI KIZILDERE(MİZ)

SAİT FAİK’İN DÜŞ(ÜNCE)LERİ

İSYANA DÖNÜŞ(EME)YEN İTİRAZ VEYA MÜSLÜM GÜRSES HİKÂYESİ (Mİ?

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM ( 3 )

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM ( 2 )

“ÖN SAVUNMA(M)”: USÛL İLE ESASA MÜNDEMİÇ İTİRAZ VE KANAATLERİM

EGEMEN MEDYAYA İTİRAZ VE ALTERNATİF ( 2 )

EGEMEN MEDYAYA İTİRAZ VE ALTERNATİF

YAŞAM(A) HAKKI MÜCADELESİ (MAHMUT KONUK ÖRNEĞİ) 2

YAŞAM(A) HAKKI MÜCADELESİ (MAHMUT KONUK ÖRNEĞİ)

DİZELERİYLE REFİK DURBAŞ ÖYKÜSÜ

AFORİZMALARDAN BUGÜN(ÜMÜZ)E UYARILAR

‘KEL MAHMUT HOCA’ + ‘YAŞAR USTA’ + ‘TURŞUCU KAZIM’ + ‘AYYAŞ EMİN’Dİ O…

hatırlamiyorum-nakaratlarina-hatirlatalim

“NETAMELİ BİR KONU”: ULUSAL SORU(N)

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI ( 3)

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI ( 2 )

VAR OLANDAN KOPMAK İÇİN YEREL SEÇİM VE SORU(N)LARI

ABD EMPERYALİZMİ VE VENEZÜELLA 2019

AYKIRI DİZELER, ŞAİRLER

ÇEŞİTLİ VECHELERİYLE BEŞERİ (EKONOMİ-POLİTİK) KRİZ

“BÜYÜK FOTOĞRAFÇI”NIN GERÇEĞİ VE DRAMI

KRİZ “İMKÂN, TEHDİT VE KARAR” BİLEŞKESİDİR

İNSANI İNSANLAŞTIRAN DEĞERLER: AŞK, SANAT, BAŞKALDIRI, MÜCADELE

HİÇLEŞTİRİLME KAYGISINDAN ÖFKEYE SARI YELEKLİLER

68 HAREKETİ, MAYIS(IMIZ), KAYPAKKAYA VE 1971

KAPİTALİZM, EKOLOJİK YIKIM VE MARKSİZM ( 2)

KAPİTALİZM, EKOLOJİK YIKIM VE MARKSİZM

NBC SİNEMASI (MI?)

DÖRT GÜNLÜK “Bİ ŞEY”

ISINMANIN ÖTESİNDE -YANIYOR!- YERKÜRE

YEŞİLÇAM’LI TÜRK(İYE) SİNEMASI

YAZMAK EYLEMİNE MÜNDEMİÇ NOTLAR

SANAT (VE TİYATRO) İLE HAYAT

EYYAMCI DEĞİL, HER DEVİRDE İNSANDI TARIK AKAN

YIKA YIKA YARATARAK YAZMAK

SIRILSIKLAM BİR ÂŞIK: BEDRİ RAHMİ

İŞÇİ SINIFININ “BUGÜN”ÜNDE SENDİKA(LAR) ( devam)

İŞÇİ SINIFININ “BUGÜN”ÜNDE SENDİKA(LAR)

ÖNCESİYLE 15-16 HAZİRAN’DAN BUGÜN(ÜMÜZ)E

HAKKÂRİ’DEKİ PARİS’Lİ: FERİT EDGÜ

TİYATRONUN UNUTULMAZ İNSAN(LAR)I

KARL MARX İLE MARKSİZMİ

LATİN AMERİKA VE EDEBİYAT ve GRUP YORUM'la dayanışma videosunu

ÜTOPYALAR(IMIZ)IN TARİHSEL ZEMİNİ

TÜKETİLE(MEYE)N İNSAN(LIK

KAPİTALİST KENT(LEŞMEMİZ)İN HÂL-İ PÜR MELALİ

KRİZİN, SAVAŞIN, VAHŞETİN “YDD”Sİ

POLİTİK SİNEMA İHTİYACI BÜYÜRKEN

O SES PEŞİNDEN SÜRÜKLENEN YILDIZ KENTER

MART’IN 10 KIZIL KARANFİLİ (VE ANIMSATTIKLARI

“DERİN AŞKLARIN, BAĞLILIKLARIN, HASRETLERİN, ŞEFKATİN ŞARKILARINI SÖYLEDİ” YILMAZ GÜNEY

DEVRİMCİ BİR DERVİŞ: OKTAY ETİMAN

İTİRAZ EDEN MÜLKSÜZLER İÇİNDİR LE GUIN

İRAN SOKAKLARININ BAŞKALDIRISI

SAF IŞIĞIN, ŞEFFAF SİMGELERİN ŞAİRİ: TOMAS TRANSTRÖMER

KAPİTALİZM KİRLİDİR, KİRLETİR

HRANT’IN KOLEKTİF KATLİNİN ANATOMİSİ

OHAL’(LERİN)İN EKONOMİ-POLİTİK DÖKÜMÜ

ŞİMDİLERDE ŞİİRE DAHA ÇOK MUHTACIZ GİRİZGÂHI

İSYANCI ŞEYH BEDREDDİN GERÇEĞİ

ORTADOĞU SARMALI VE T.“C”

DÜŞÜN(ECEĞİZ), YAZ(ACAĞIZ), KONUŞ(ACAĞIZ), SUSMA(YACAĞIZ)![

FAŞİZM(LER)İN GÜNCELLİĞİ VE IRKÇILIK

AŞK -İNSAN(LIK)A DAİR- HER ŞEYDİR![

EKİM DEVRİMİ İLE TARTIŞMALI “TARTIŞMALAR”I

GÜNCELDEN TARİHSELE İŞÇİ SINIFI

KAPİTALİST İKTİDARIN EĞİTİM(SİZLİĞ)İ VE COĞRAFYAMIZ

YENİ(DEN) ‘68’İ ANIMSA(YALIM)

AN-KARA’DA BİR KIPKIRMIZI CUMARTESİ

GÜLTEN AKIN: KENDİ GİTTİ, ŞİİR(LER)İ KALDI

BOYACI HALİL’İN MÜŞFİK KENTER’İ

EMPERYALİST YERKÜREDE BARIŞ (YALANI) VE SAVAŞ (GERÇEĞİ )

SİNEMA VE YÖNETMEN(LER)

PARİS KOMÜNÜ(MÜZ) HÂLÂ GÜNCEL

KAPİTALİZM VE TARIM(IMIZ)

“DUYARLILIĞIN İNCELİĞİN ESENLİĞİN YAZARI”: OKTAY AKBAL

KAPİTALİZMİN YARATTIĞI TABLO MU DEDİNİZ?

ÖĞRENCİ HAREKETİNİN TOPLUMSAL MÜCADELEDEKİ YERİ VE ROLÜ

HAYAT(LAR)IMIZA DOKUNMUŞ BİR MÜZİSYEN: ATTİLLA ÖZDEMİROĞLU

ADALETSİZLİK KARŞISINDA DEVRİMCİ SANATIN KONUMU VE İŞLEVİ

KATLEDİLDİĞİMİZ SURUÇ’LA ÇOĞALDIK

ŞİİRE KOÇAKLAMA

ÖZGÜRLÜĞE MUHTAÇ VE MAHKÛMUZ!

AYDIN/ ENTELEKTÜEL MESELESİNE DAİR

ŞİİR GİBİYDİ JOHN BERGER

SEVDİKLERİMDENDİR ÜÇÜ BİRDEN

YAZMAYI YAZMAK YAPAN

BAHAR(LAR)IN HALKI: ROMANLAR

ESKİ(MEYEN) SESLER, TINILAR

ORHAN KEMAL: USTADIR, YERİ AYRIDIR, MÜHİMDİR

“CULPA VACARE MAXIMUM EST SOLATIUM”

UNUTUL(A)MAZLAR YA DA HATIRLAYIN ONLARI

FİRARİ YAŞAM(IN)IN YAZMAK EYLEMİ

15’LER DAİR: GEÇM(EM)İŞ BUGÜNÜ(MÜZÜ)N ÖNSÖZÜDÜR !

SATIRLARDA AKAN YAŞAMIN BİLGELİĞİ

İNKÂRA ORTAK OLMA(K)!

“EVET”(İN EKONOMİSİN)E HAYIR!

ALAYINA İSYAN: “EVET”İN REFERANDUMU’NDA “HAYIR”![

“ÖZGÜRLEŞME DİLDE BAŞLAR”[

İNSAN(LIK), ONA İNANAN ŞAİR(LER)İN ŞİİR(LERİN)E MUHTAÇ

ALAYINA İSYAN, HEPSİNE “HAYIR”![

EKİM’İN 100. YILINDA KAVRAMLAR, GERÇEKLER

ZULA(NIZ)DAKİ ŞİİR, MAVZER(İNİZ)DEKİ MERMİ GİBİDİR

İKTİDAR, EĞİTİM, ÜNİVERSİTELER VE GENÇLİK

AKP’NİN -KAPİTALİZM PATENTLİ- ÇEVRE PRATİĞİ

“TEKÇİLİK” GÜZERGÂHINDA NEYİ, NASIL YAPMALI?

KÖTÜLÜK(LER) TABLOSU MU? “PANTE REI”![

ŞEYH BEDREDDİN: “SÖZÜ, BAKIŞI, SOLUĞU ARAMIZDAN ÇIKIP GELECEKTİR

UMUDU -TÜKETMEDEN- ÇOĞALTANDI SENNUR SEZER

“KIRIK MOZAİK”(İMİZ)İN PARÇASI SÜRYANÎLER

ORTADOĞU: BÜYÜK FOTOĞRAF İLE “KÜÇÜK” AYRINTI(LAR)

“İNSANLIK HÂLİ”NİN TERCÜMANI: FRANZ KAFKA

RESİM “SÜS” YA DA “AKSESUAR” DEĞİLDİR, OLAMAZ!

FUTBOL: GERÇEK VE BAĞINTILARIYLA TARTIŞALIM MI, TARTIŞMAYALIM MI?

EKİM’İN LENİN, LENİN’İN EKİM DESTANI

EGEMEN KLİKLER ARASI HESAPLAŞMA VEYA 15 TEMMUZ’UN ŞECERESİ[*]

SİYONİZM KARŞISINDA FİLİSTİN İLE ARAFAT’I[*]

ZEKÂ, YARATICILIK KADAR YÜREKLİLİKTİR KARİKATÜR(İST)[*]

BARIŞ (=HAYAT) İLE SAVAŞ (=ÖLÜM) HÂLİ[*]

TARTIŞILAN ASLÎ SORU(N) ÖZGÜRLÜKTÜR[*]

EGE MAVİSİNİN -HALİKARNAS- BALIKÇISI[*]

101. YAŞINDA AZİZ NESİN USTA[*]

68 BAŞKALDIRISI VE ÖĞRENCİ HAREKETİ[1]

“ÇORUMLU ‘BAUDELAİRE’PEREST”: SAİT MADEN[*]

KARAR VERİN: “SİZİN MUHAMMED ALİ’NİZ HANGİSİ?”[*]

HAYAT VE SANAT = GENÇLİK VE MÜCADELE[1]

GİDEN(LERİN) İKİ(SİN)DEN KALAN(LAR)[*]

BAŞYAPITI ‘GABO’NUN KENDİSİYDİ, HAYATIYDI[*]

YAZMAK EYLEMİNİN KADINLARI[*]

MİLLİYETÇİLİK VİRÜSÜ VE FUTBOL[*]

ANAYASA, BAŞKANLIK SİSTEMİ VE LAİKLİK[*]

33’LER SURUÇ’TUR; BİZ 33’LERİZ![*]

SYRIZA: NEYDİ? N’OLDU?![*]

“GEZİ”(/HAZİRAN) SANATI[*]

YENİDEN -VE BİR KEZ DAHA- FAŞİZM[*]

TÜRK(İYE) PATENTLİ PANOPTİKON HÂLİ[1]

ÇÖZÜLME, PARÇALANMA VE KUTUPLAŞMA GÜZERGÂHINDA[*]

DİK DURAN NİKBİNLİK: SABAHATTİN ALİ[*]

AŞKLARIN, KAVGALARIN, BARUT KOKAN DİZELERİN ŞAİRİ: HASAN HÜSEYİN[*]

SOYKIRIMDAN SÜRGÜNE ÇERKESLER[*]

44 YIL SONRA ONLAR YANİ SONSUZLAR[*]

AŞK, TRAVMA, TOPLUMSAL İNŞA VEYA DEVRİM, KAPİTALİZM, SOSYALİZM[1]

PEKİYİ YA İSYANCI KAZIM’DAN SONRA BİZ?![*]

TARİHSELDEN GÜNCELE İBRAHİM KAYPAKKAYA[1]

HAYATI ÖRGÜTLEYEN AŞKINLIKTIR SANAT (İLE TİYATRO)[*]

KAPİTALİZMİN “ÇEVRE”Sİ YA DA EKOLOJİK KÂBUS![1]

BUGÜN(ÜMÜZ)DE ENTELEKTÜEL, EĞİTİM, AKADEMİ[*]

MÜLKİYET, İKTİDAR, DEVLET (=DEMOKRASİ) VE…[1]

RADİKAL SOSYALİZM HÂLÂ GÜNCEL!

2015 1 MAYIS’INDAN 2016’YA YİNE, YENİDEN, ISRARLA TAKSİM!

KIZILDERE TARİHİ(MİZ) HEPİMİZİNDİR[1]

KÜLTÜREL YOZLAŞMA KARŞISINDA DEVRİMCİ SANAT[1]

KOMÜN’DEN EKİM’E ESKİ(MEYEN) SOSYALİZM

YALNIZLIĞIN ÇOĞUL SENFONİSİ: SAİT FAİK ABASIYANIK[*]

SAVAŞIN BATI CEPHESİNİN SORU(N)LARI İLE “DOĞU”[*]

ORTADOĞUDA T.CNİN HÂLİ VE ROJAVA

SANATIN SINIFI VEYA SANAT SİYASAL VE SINIFSALDIR

ORTADOĞUNUN KANAYAN YARASI FİLİSTİN

VERİLERİYLE DEMOKRASİ (MÜCADELESİ) VE DÜZEN(SİZLİK) ÜZERİNE

FAİLİ MEÇHUL -OLMAYAN- KAYIP(LAR)

80'Lİ YILLAR = İNSAN(SIZLIK) + UMUT(SUZLUK) + EYLEM(SİZLİK)

ERMENİLERİN BUGÜNÜ=HRANT+KAMP ARMEN

KÜRTLER VE ORTADOĞU

chavez venezüella'sında ne(ler)oluyor? bolívarcı halkçılık mı, sosyalizm mı