ABD-CİA, Bir Ozan, Bir Diktatör

Vildan Sevil

ABD-CİA, Bir Ozan, Bir Diktatör

GİRİŞ:

Politik gidişatta söz işe yaramaz olduğunda, okur okumaya korkar olduğunda güncelleme yaparak ders çıkartılacak yazılara dönüş yapıyorum ben de. Umarım okur bağışlar.

Yakın tarihimizde tekinsiz günler doğurdu Eylül.

Bizdeki ABD’nin “Bizim oğlanlar yaptı” diyerek yüzsüzce itiraf ettiği 12 Eylül 1980’de yapılan faşist darbe, Şili’de 11 Eylül 1973'te yapılan faşist darbenin ardılıydı.

Halkın oyları ile Şili'de iktidara gelen sosyalist Salvador Allande ABD-CİA tarafından düzenlenen darbede öldürüldü. Allende teslim olmadı, vuruştu, öldürüldü. Darbenin piyonu ve başı Allende’nin güvenini kazanarak genelkurmay başkanı olan/yapılan Augusto Pinochet’ydi. 17 yıllık iktldarında binlerce devrimci katledildi, kaybedildi. Şili halkı müthiş mücadele verdi bu sürede.

16 Eylül'de ise ozan, tiyatrocu, şarkıcı Victor Jara'nın devrimci lirik sesi binlerce kişinin hapsedildiği, katledildiği stadyumda hunharca susturuldu. Jara hepsinin sesiydi. Görevimiz onları unutmamak unutturmamak. Yaşadığımız sürece.

Cumhuriyet Gazetesi’ndeki 15 Haziran 2016 tarihli haberde, Victor Jara’yı öldürmekle suçlanan ve ilk defa hakim karşısına çıkan eski asker Barrientos’un Şili’den kaçtıktan sonra 20 yıldır yaşadığı ABD’nin Orlando kentinde görülen davada, Santiago’daki stadyumda onlarca kişiyi katletmekle suçlanan 11 eski asker daha yargılanıyor. 43 yıl sonra, hem de faşist Pinoceht’i getiren o vahşi darbeyi tezgâhlayan ABD’de. Ne ironi ama! ABD kulllanıp kullanıp atar; sonra da demokrasi havarisi kesilir işte böyle.

Diktatör Pinochet’e gelince…

1998’de sağlık sorunları ve halkın biriken öfkesi, nefreti nedeniyle kendini “Ömür boyu senatör”  yaparak dokunulmazlık zırhına büründü. Şili’de başına geleceklerden korkup çeşitli ülkelerden tedavi için izin istedi.İngiltere kabul etti ancak Şili’nin iade istemini de kabul etti.

Pinochet, Santiago Askeri hastanesinde kalp yetmezliğinden öldü. Hükmettiği ülkesinde halkın tepkisi nedeniyle bir mezar yeri bile bulamadı; cesedi yakıldı.

Hon Kong’da ve başka yabancı bankalarda gün yüzüne çıkan 187 milyon doları vardı, onları küllerinin arasına koyamadı.

Dünyamızdan kan dökücü, zorba nice diktatör geldi, geçti, geçiyor. Kanı dökülen nice şair, aydın, emekçi gibi. Tarih böyle akıp gidiyor, diktatörler ders almıyor. Ama bizim tarihsel umut dediğimiz de bu nedenle hep diri kalıyor, savaşımımız sürüyor.

Bu güncellemeden sonra 2011 yılında yazdığım yazıyı aktararak Victor Jara’nın katlini ve Türkiye de nasıl ölümsüzleştiğini paylaşayım sizlerle. Dostlukla…

 

14.09.2017/ Vildan Sevil

Rüzgârları, Çiçek Tozlarını, Arıları ve Kelebekleri Bilmez Onlar...

 “rüzgarı ters tanrılar görmedi

sağ pusu sol ölüm mayınlı gözleriyle

bin renk eflatun çocukların ellerinde...

 jara asıldı gitarına…” (Aysu-Lacivertiğnedenlik/ İzedebiyat.com)


“Katıksız gerçekleri şarkısında 
Söylerken bir insan ölmek pahasına, 
Anlamını bulur o şarkı 
Damarlarında atarken. 

Şarkım ne gelip geçici övgüler düzer 
Ne de başkalarına ün katar, 
Yoksul ülkemin 
Kök salmıştır toprağına. 
Orada, her şeyin bittiği 
Ve her şeyin başladığı yerde, 
Söylerim o her zaman yiğit ve derin 
Sonsuza dek yeni olacak şarkıyı.” 

Manifesto’dan/Victor Jara 
(İngilizce’den çev.: T. Asi Balkar) 

......................

Şarkılarını yoksul halkı için söyledi Victor Jara... Gitarının tınılarını, halkına ve ülkesine adadı.

Açlığa, yoksulluğa, emperyalist sömürüye karşı durdu, barışa adadı kendini...

 Müziğin yanısıra, tiyatroyla, folklarla ilgilendi, ülkesinin kültürüyle yoğruldu, sesiyle, sözüyle, gitarıyla evrenselleşti Jara. 

“Ne türkü söyleme aşkımdan ne de sesimi

dinletmek için değil bunca türkü söylemem.

Benim namuslu gitarımın sesi

Hem duygulu hem de haklıdır.

Dünyanın yüreğinden çıkar

Bir güvercin gibi kanatlı

Kutsal su gibi şefkatli,

Okşar gitarım öleni ve yiğidi.” 
(Manifesto’dan/ V.Jara – İngilizce’den çev.: T. Asi Balkar) 

İşte böyledi dedi Jara... 

............................

11 Eylül 1973: 

Halkın oylarıyla iktidara gelen Unitad Popular (Halk Birliği) ve onun önderi Salvador Allende, ABD-CİA mühendisliğindeki darbeyle kanlı bir biçimde devrildi; Şili’nin yönetimi, General Pinochet önderliğindeki faşist rejime devredildi. 

16 Eylül 1973: 

O, yüreğin ve aklın, insanlığın mutluluğuna adanmış ses... Jara’nın sesi... Beş bin devrimci tutuklunun bulunduğu Estadio Chile’de (Şili Stadyumu) hunharca susturuldu. 

Pravda muhabiri Viladimir Çernisev tanıklığını şöyle anlattı: 

“Victor Jara dudaklarında şarkıyla öldü. Onu yanından hiç ayırmadığı refakatçisiyle, gitarıyla birlikte stadyuma getirdiler. Ve şarkı söylemeye başladı. Öbür tutuklular, gardiyanların ateş açma tehdidine rağmen melodiye eşlik etmeye başladılar. Sonra bir subayın emri ile askerler Victor'un ellerini kırdılar. Artık gitar çalmıyordu, ama zayıf bir sesle şarkı söylemeyi sürdürdü. Bir dipçikle kafasını parçaladılar ve diğer tutuklulara ibret olsun diye ellerini kesip tribünlerin önüne astılar” 

İşte yine Aysu’nun deyişiyle “rüzgarı ters tanrılar görmedi/sağ pusu sol ölüm mayınlı gözleriyle” Jara katledildi.

 ..................................................... 

Onlar ki... Halkların düşmanıdır...

Doğanın, yeraltı, yerüstü kaynaklarının, yemyeşilin ve masmavinin...

Düşünen aklın, gümbür gümbür atan yüreğin düşmanıdır.

Onlar ki... İnsanın ve her canlının düşmanıdır... 

Rüzgârları, çiçek tozlarını, arıları ve kelebekleri bilmez onlar... Bilseler de gözlerini bürümüştür açgözlülük, çıkar hırsı ve kan... Göremezler... 

Oysa, yıllar yıllar sonra bile rüzgârlar, arılar, kelebekler, larvaları, okyanusları, anakaraları aşar; Jara’nın sesini, Karadeniz’in dalgalarına, koyu yeşil dağlarına...

Tam otuz beş yıl sonra, gencecik bir ozan/şair, bir akşamüstü, bir çocuk gülüşünde yakalar onu ama nedense bedeni üşüyüverir... İçi titrer, bir gölge düşer yastığına... Bırakın gencecik yüreği, taşlar yanar korkudan... Delibozuk sancılar kaplar tüm bedenini...

Ozan tini, bir yerde duramaz; zamanın içinde iflah olmaz bir gezgindir o, şimdi ŞİLİ’dedir işte... 

“ey hayat

mavi koy gömleğime

çocuk gülüşünde gideyim

ölüm aykırı geldi akşamüstü

üşüdü bedenim deli bozuk sancılarım.” (AYSU-Lacivertiğnedenlik/ İzedebiyat.com) 

.......................................................... 

“Beş bin kişiyiz burada

kentin bu küçük parçasında.

Beş bin kişiyiz.

Ne kadar olacağız bilemem

kentlerde ve tüm ülkede? 
Burada yapayalnız

on bin el, tohum eken

ve fabrikaları çalıştıran.

İnsanlığın ne kadarı

açlıkla, soğukla, korkuyla, acıyla,

baskıyla, terör ve cinnetle karşı karşıya?

Yitip gitti aramızdan altısı/ karıştı yıldızlara.

Biri öldü, diğerini vurdular asla

İnanmazdım

bir insanın bir başkasına böyle vuracağına” 
(Victor Jara- Beş Bin Kişiyiz Burada’dan/ Çev.: T. Asi Balkar) 

Böyle anlatıyordu Jara, tutsaklarla dolu stadyumu...

 

.................................................... 

Susturdular Jara’yı... 

Otuz beş yıl sonra, Karadeniz kıyılarında, ağıda durdu bir ozan... Aysu... Lacivertiğnedenliğine bir iğne daha soktu. Hızla, hırsla, öfkeyle ve acıyla soktu iğneyi, kanadı lacivert bir kez daha... Kanadı... 

“dil lal 
ağladı yağmur kuşları 
saksafon çaldılar kanatlarıyla 
dokundular maviye 
oynadı jara’ nın elleri 

siz 
tarihin sularında 
direncin karşısında yalansınız. 

bahara koştu yapraklar 
döküldü gitarın tellerine yıldızlar 
bin renk eflatun renginde ...” (Aysu-Lacivertiğnedenlik/ İzedebiyat.com)

 
Döküldü, döküldü... 

Okyanuslar, anakaralar ötesinde bir ülkede, yıldızlar bin eflatun renginde tomurcuğa durdu, döküldü Aysu’nun dilinden ve belki de gitarından... 

.......................................................... 

“Ne zor şarkı söylemek

dehşetin şarkısı olunca.

 Dehşetti yaşadığım,

ölümüm dehşetti.

Gördüğüm kendimdi oncasının arasında

ve oncasının sonsuzluk anı içinde

sessizliğin ve çığlıkların

 ezgileridir şarkımın noktalandığı.

Hiç görmemiştim böylesini

Hissetmiş ve hissetmekte olduğum

Yeni bir tohumun doğumu olacak bu...” (Beş Bin Kişiyiz Burada’dan-V.Jara/ Çev.: T. Asi Balkar) 

Böyle diyordu Jara... 

Ben, Jara’yı biliyordum, tanıyordum, yasını tutuyordum 1973’ten bu yana nice devrimcinin yası gibi... 2011 Şubat’ında Aysu’nun şiirini okuyunca, Jara’yla birlikte ölümsüzlükle donandım, kıvandım. 

Onlar... Onlar... Onlar... 

Rüzgârları, çiçek tozlarını, arıları ve kelebekleri bilmez ki onlar... Bilseler de... 

15. 09. 2011 
Vildan Sevil 

 

15.09.2017 (Vildan Sevil)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

Ah Sevgilim, Aşkım Benim! 14 Şubat’ta Nerelere Gidelim?

Oy Madımak, Madımak! Sen Artık Türkülerle Değil, Ateşlerle Anılmaktasın..

SEÇİM SONUCU: UMUT SERPİLDİ, BOY VERDİ

Ceren'in Katili Kim ?

“KUŞLAR HAYAL DEĞİLDİR”

KORKULARIMIZIN VE ÖFKEMİZİN DİLİ

SÖZCÜKLERİN İÇ SESLERİNİ DİNLEMEK

Saltuk anısına

Bu dünya kimseye kalmadı.

KANADA'da EĞİTİM ve DEVLETİN ÖZRÜ BİR ANT

Tahir Elçi ve KENDİ masumumuz, KENDİ mazlumumuz

KANADA’DA CADILAR BAYRAMI

Böyle Bir Şey İşte Yaşamak

“YERLİLERİ ÇOCUKKEN YOK EDİN”

On Binlerce Çocuğun öldüğü, Cinsel istismara, Tecavüze Uğradığı Okullar (Gezi Notları 4)

YAS SÜRECİ ve CUMARTESİ ANNELERİ

“Toprağın ruhu, onlardan nefret ediyor” (Gezi notları 3)

“YEŞİLMİŞİK” ( Gezi notları 2 )

YOLCULUK (Gezi notları 1)

Oralarda elim kalem tutacak mı, bilmiyorum. Bu yazı, nasıl bir şey oldu onu da kestiremiyorum.

Eylül, Leyla… Ve Çocuklarımız… Suçlu Kim?

TEŞEKKÜR

Okuyacağınız yazı, Vildan Sevil'in Yiğit Oğlu Onur Saltuk Dönmez'in İnsani Manifestosudur

CANIMIN İÇİ GİTTİ

Brecht'ten bir şiir

Eyyy vatanım, eyyy halkım! Bağışla bizi!

Biliyor musun Canımın İçi? ( Ya da Örgüye Güzelleme)

Umudun Med Cezirinde Bir Umut

12 Eylül Vahşeti, Demokrasi Getirecek Olan 12 Eylül Davası ve Bugün

Adalet Yürüyüşü… Nuriye, Semih ve Anadolu

Babalar Günüymüş

Kılıçdaroğlu, Adalet Yürüyüşü ve Biz!

SİHİRLİ ŞİŞE

Biz Tarih Olduk; Onlar, ‘Yiğit, Naif Yürekler Destanı’yla Tarihe Geçtiler

Bir Anne, Bir Eş… Bir Zihinsel Hasta, Bir Zihinsel Engelli…

ÇAĞRIŞIMLARI ÇEKE ÇEKE BİR AŞK DOĞUYOR! DURU, DUPDURU!

“Memleket mi, daha uzak, /gençliğim mi, yıldızlar mı?” Hangisi?

Bir Katliam… 1977 Kanlı 1 Mayıs"ı… Bir Büyük Yalan… Bir Tanık…

12 EYLÜL SONRASI TAKSİM’İN YIĞINSAL S0N 1 MAYIS’I : 2012

12 Eylül Sonrası Taksim’in Yığınsal İLK 1 Mayıs’ı: 2011 İpek Nehir, 1 Mayıs, Vay İstanbul...

SEVGİLİ CHP’li DOSTLAR!

YAKIN TARİHİMİZDE, NEDENİNİ, ARKA PLANINI HİÇ ANLAYAMADIĞIM OLAYLAR

REFERANDUM GÜNÜNDEN HOŞ SEDALAR (1)

CENNET Mİ CEHENNEM Mİ?

BUGÜN, YARIN VE SONRASI!

Birgün Ben, Belki bir Sığırcık Kolonisinin İçinde, Belki Yıldızlarla Birlikte Göklerde( EVET-HAYIR)

30 MART 1972 Kızıldere Katliamı (DEV, BAŞ İSTİYOR/ G.Akın)

18 MART 1915. ÇANAKKALE O GÜN GEÇİLMEDİ. YA BUGÜN?

Twetter’dan Esinlenerek 32 Kısım Tekmili Birden Sorular

Almanya, Hollanda, Türkiye Gerginliği ve Ah Şu Benim Şeytan!

Bir 8 Mart Daha Geçti, Ama nasıl Geçti?

Değerli Atilla Karaduman Bey, Gerçekten “8 Mart’a Lanet olsun” mu?

2017’nin 8 Mart’ı Bu Ülkede Çığlık Çığlığa #HAYIR’dır

Bir Konuğum Var

İLK SOSYALİST MUHTAR FEVZİ AĞABEY

EYYY SEVGİLİ OKURLAR VE FACEBOOK ARKADAŞLARIM!

BİR KADIN VAR

DEDEM DÜŞLERİME GİRİYOR

“YENİ YILI KUTLAYALIM” MI DEDİNİZ?

Ne Sevinmek Ne de Yerinmek, Uyanık Olmak

Bir yıl ne çabuk geçti be Birol dostum!

Güneydoğu ve Yine Ankara Katliamlar Zinciri

Erkek Egemen Toplumdan Erkek Dininin Egemen Olduğu Topluma

Sen Kaç Kere Doğdun Sevgili Okur?

Behey akılsız, Sersem Kadın!

BAKİYE BERİA ONGER ve NERMİN ÇETİNER ABLAMIZI ANARKEN

VE HER CEPHEDEN YAYLIM ATEŞİYLE ÖLDÜRÜLMEKTE AKIL

2016'da Bir Değişiklik Olsun Diyeceğim de...

ACI, GÖZYAŞI, IZDIRAP NEREDEYSE, ASLA YERİNDE OTURAMAZ FİLOR

EY ÖLÜM! DOĞURGAN ÖLÜM!

Faşist Darbe Günlerinin Bir Çocuktaki İzdüşümü... Ya Bugün ve YARIN?...

Mustafa Kemal'e Çeşitli Saldırılar Üzerine Bazı Düşünceler

Ben Her Mayıs Ölürüm (M.Vurgun)

Savcı Mehmet Kiraz, Şafak, Bahtiyar, Elif... Ve Dün, Bugün, Yarın

Tecavüz Ettim, Katlettim ve Devam Edeceğim, Çünkü Benim Sırtım Kalın

Komşuda pişer, bize düşer mi?... SYRİZA ve Türkiyede Sol

Birgün Ben,Belki bir Sığırcık Kolonisinin İçinde,Belki Yıldızlarla Birlikte ...

Harf inkılabı Köpekliktir'... Bebelerden Dedelere, Ninelere Osmanlıca da Osmanlı

Ah Osmanlıca, İlle de Osmanlıca!...

Bunun Adı FAŞİZMDİR Dostlar, FAŞİZM!...

1968 Devrimci Eğitim Şurası'ndan 2014 Dinci Eğitim Şurasına

FAHİŞELİK... DURMADAN BÜYÜYEN BİR PAZAR

N'olur, Beni Sakın Kutsama Papa

' ÖLMEZ AĞAÇ' ın Katli... Yırca, Yırcalılar...

29 Ekim Elveda eski Türkiye! Merhaba Yeni Türkiye!...

SAVAŞ... SAVAŞ...SAVAŞ... ÖLÜM...ÖLÜM... ÖLÜM...

Ah İbrahim/ Kara gözlü İbrahim/ Göklerden mi geldin?/ Yıldızlardan mı?...

Seçmenin FITRATI, Ya da Bu Nasıl Milli İrade?...

' Hakkımda Çok Çirkin Şeyler Söylediler'

BİRİNCİ TURA İKİ KALA...

Demokratik Seçim Oyunu Oynayalım mı?...

Cumhurbaşkanı Seçimi Üzerine Düşünceler

OTUZ BEŞ CAN BURADA!

YALOVA'daki SEÇİMLERİN SONUÇLARI ÜZERİNE

Somada Katledilen TANElere AĞIT

Yerel Seçimlere Beş Kala... Çuvaldızı Kendimize, İğneyi Başkasına

Gözünün İçi Gülen Güzel Çocuk; Senin İçin Milyonlar Döküldü Sokaklara,

Ey Kadınlar ve Erkekler!...

Dünya Kaynıyor!... Seçim Senin Ey insan!... ' Ya Barbarlık Ya sosyalizm

Tekinsiz Bir Gece, Dört İdam

Uğurlar Olsun Uğur Gözyaşları Uğurlar Olsun!...

Fış Fış Kayıkçı, Kayıkçının Küreği...

Yoksa Biz Sürü müyüz ?

DUA YILINA GİRERKEN YÜCE ALLAHIMDAN DİLEKLERİM

Aşka Geldin, Hoş Geldin!...

Öğrenci Evlerindeki Çocuklarıma, Ahlak ve Namus Üzerine Naçizane Önerilerim

Cumhuriyetin Rövanşı ya da Şeriata Doğru Adım Adım mı?...

Aşksız Bıraktın Bizi Hera, Aşksız Bıraktın Bizi

Öfkeli Rüzgârlar, Yine İsyanın ve Umudun Şarkılarını Söyledi Karaburunda

Ahtapotun Kollarında Bir Adam

Ergenekon Davası Amaçları, Sonuçları ve Biz

Haram, Helal, Penis, Tecavüz

Senden bir şeyler isteyeyim mi?.. Ne dersin?..

Tam Beş Candır Katledilen! Gencecik Beş Oğul!... Tamam mı Devam mı Beyler?..

Gençlik Nereye Gider?... Zorbalık Nereye Gider?... Ya Tarih?...

Oy Madımak, Madımak! Sen Artık Türkülerle Değil, Ateşlerle Anılmaktasın..

Bir Yerlerde Karanfiller Açıyor Kokusu Buram Buram

Yolunuz Açık Olsun Çocuklar!...

Cin Şişeden Çıktı, Pandora'nın Kutusu Açıldı

BAYRAMLAR, BAYRAMLAR, BAYRAMLAR...

2013 1 MAYISı ve Düşündürdükleri

Bir Katliam 1977 Kanlı 1 Mayıs"ı Bir Büyük Yalan Bir Tanık

İpek Nehir, 1 Mayıs, Vay İstanbul...

Delişmen Bahar, Geldi İşte

Nur Topu Gibi Bir Barışımız Doğdu Peki Sonra?..

Biz Kadınlar ve Erkekler!... Neden Hep Derin Uykulardayız?... Neden?

Kadın Sorunları, Piyasa ve Üreme Organlarımız

Ahhh!.. Biz Tüm Emekçiler Ama İlle de Kadınlar!

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü"nden, Şapşal Şabalak Konserlere...

12 Eylülde de Çok Güldük Netekim!

Böyle Bir Şey İşte Yaşamak

BEN ÖLÜRKEN...

Victory, Valentine, Vagina ve Dans İşte Bu Yılki Sevgililer Günü

Küresel Kapitalizmin Oyunlarından Biri: Hrantın Katli ve Günümüz

N.Ç!... N.Ç!... N.Çler!... Hepimiz Tecavüzcüyüz!...

Gazeteciler Bahane, Milletvekiline Kıyak Şahane

Ant Olsun ve Şart Olsun ki Umursamayacağım!...

Şaşıracak ne var bunda?... Gözyaşlarının tadı başka başka olur

DOLUNAYDA UYKU TUTMAZ

Düşselin Gerçeğinde, Gerçeğin Düşselliğinde

SUÇLUSUN BAŞKAN! SUÇLUSUN!...

Mustafa Kemale Çeşitli Saldırılar Üzerine Bazı Düşünceler

Evren-Zaman-Hız ve Hız Tutkumuz Üstüne

İlahlar Kurban İstemekte Hep... Kurban İstemekte İlahlar!..

Kitlesel Açlık Grevleri ya da Ölüm Oruçları Bir Mücadele Yolu Olur mu?

Şaşıracak Ne Var Bunda ?... Gözyaşlarının Tadı Başka Başka Olur

Kassandra'nın Güncel Kehaneti

İleridemokrasiyi Getirmeyi Amaçlayan Balyoz vb. Davalar Üzerine

Rüzgârları, Çiçek Tozlarını, Arıları ve Kelebekleri Bilmez Onlar...

Postmodern Tanrıça Angelina Jolie