Tarih: 23 Eylül 1969

ODTÜ öğrencisi Taylan Özgür İstanbul Beyazıt Meydanı’nda devletin karanlık güçleri (Kontrgerilla/Gladio) tarafından vurularak öldürüldü.

İki yıl sonra Türkiye’de askeri darbe oldu. Darbe Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ı idam etti.

Taylan Özgür’ün kızkardeşi Hale Özgür, Denizler’in yakın arkadaşı Mustafa Lütfi Kıyıcı ile evliydi ve hamileydi.

O zalim günlerde binbir güçlük içinde oğlunu doğurdu; adını Deniz koydular...

Ve geçen hafta:

Deniz’in bir oğlu dünyaya geldi. Adını Taylan Özgür koydu...

Evet:

Belleğimizi-tarihimizi yok edemeyecekler.

Hoş geldin Taylan Özgür...

“Yaşama sırası sende...”

xxx


1968 hareketinin ilk faili meçhul cinayetinde kritik soru: "İlk kurşun"derin devletin işi miydi?



CHP kurultayında tam Hasan Fehmi Güneş konuşurken bir kadın kürsüye doğru yürüdü ve "tam bağımsızlıktan" söz et­mekte olan Güneş'e doğru bağır­dı:

"Bağımsızlık uğruna ölen Taylan'ın dosyasını neden sakladın? Taylan'ın katili nerede?"

Güneş bir an durdu, o sırada genç kadını apar topar uzaklaştır­dılar.

Kurultay'ın tozu dumanı ara­sında genç kadının feryadı anlaşı­lamadı.

Adı: Hale Kıyıcı'ydı.

1968 hareketinin ilk faili meç­hul cinayetine kurban giden Tay­lan Özgür'ün ablasıydı.

Taylan Özgür emekli bir bin­başının oğluydu. ODTÜ öğrenci­siydi. 1969 yılının 23 Eylül günü İstanbul Üniversitesi öğrenci birli­ğinin Beyazıt'taki kongresi sırasın­da arkadan kurşunlanarak öldü­rülmüştü.

O yıla kadar belli bir noktada tutulan şiddet, Vedat Demircioğlu ve Taylan Özgür cinayetlerinden sonra birden dozunu ar­tırmış ve 70'lerin başında 12 Mart'la sonuçlanacak kanlı perde böyle açılmıştı.

Peki bu perdeyi açan ve ülkeyi bir darbeye götüren kurşunu kim, hangi amaçla sıkmıştı?

Bu soruyu yanıtlayabilmek için Özgür'ün katilini bul­mak gerekiyordu.



* * *



Aslında Taylan Özgür'ün katili olarak Lisan Çakıcı ad­lı bir polis memuru yargılanmış, ancak kimi öğrencilerin ve tanıkların anlatımları arasındaki çelişkiler nedeniyle delil yetersizliğinden beraat etmişti.

İşte o gün bugündür, yani tam 31 yıldır Hale Kıyıcı, kardeşine kurşun sıkan ismin peşindeydi.

Aradığı ipucunu, 1990 yılında emekli Yarbay Talat Turhan vermişti.

"Kontrgerilla uzmanı" sa­yılan Turhan bir söyleşide "derin devlet"in eylemlerini anlatırken Özgür'ün öldürül­mesini örnek vermiş ve şöyle demişti:

"1978'de Hasan Fehmi Gü­neş'in İçişleri Bakanı olmasının ertesi günü Taylan Özgür'ün dos­yasını kendisine verdim."

Turhan'a göre bu dosyada Öz­gür'ü bir polisin değil, bir üsteğ­menin öldürdüğü yazılıydı. Dosya, Bakan'a verildiğinde odada 3 kişi daha vardı: Deniz Baykal, Ertuğrul Günay ve Uğur Mumcu...

Turhan bunları anlattıktan sonra Özgür'ün ablası Hale Kıyıcı kendisine bu üsteğmenin kim ol­duğunu sormuş ve onun -1990 iti­barıyla- orduda üst düzeyde görev yapan bir general olduğunu öğ­renmişti. Ancak Turhan bu ismi açıklamaya yetkili olmadığını söy­lüyor, Kıyıcı üsteleyince de şöyle diyordu:

"Olayı delillendirmek içişleri Bakanı'nın sorumluluğunda... Ben Hasan Fehmi'yi de eleştiremiyo­rum. Çünkü bu örgüt, devlet için­de devlet... Çözmeye siyasilerin gücü yetmiyor..."



* * *



Hale Kıyıcı, kardeşinin katilini bulabilmek uğruna bu dosyanın peşine düştü; ancak 10 yıl uğraşmasına rağmen bir sonuç alamadı.

Sonunda dosya verildiğinde odada bulunduğu söyle­nen tanıklardan üçünü; Deniz Baykal, Hasan Fehmi Gü­neş ve Ertuğrul Günay'ı birarada bulabileceği bir yere, ya­ni CHP kurultayına gitmeye karar verdi ve aklındaki soru­yu Hasan Fehmi Güneş kürsüdeyken haykırdı.

Ancak kritik soru, "tam bağımsızlık" lafları arasında yine yanıtsız kaldı.

Kurultayda konuştuğum Hale Kıyıcı, bu duruma isyan ederken gözyaşlarını tutamıyordu. Kardeşinin katillerini bilenlerin susmasına, 12 Mart'ta kendilerine işkence ya­pan kimi isimlerin salonda "Genel Sekreterlik" düşü kur­masına, Özgür'e kurşun sıkanların halen görevde olması­na isyan ediyordu.

Güneş'in, Baykal'ın, Günay'ın ve Turhan'ın duruma mutlaka bir açıklama getireceklerini söyledim; tatmin ol­madı.

"N'olur İspanya örneğini inceleyin" dedi ayrılırken;

"... derin devletin içinden sosyal demokratlar çıktı orada..."

xxx

68 kuşağının efsane öğrenci liderlerinden Taylan Özgür'ün İstanbul'da öldürülmesi, 40 yıldır faili meçhul dosyalar arasında bekliyor... Taylan Özgür'ün hiç göremediği yeğeni olan ve hem Taylan Özgür'ün, hem de yine o yıllarda Nurhak Dağları'nda öldürülen ve Taylan Özgür'ün en yakın arkadaşı olan Sinan Cemgil'in adlarını taşıyan Sinan Taylan Kıyıcı, dayısının 40 yıllık hikâyesini kitaplaştırıyor. Sırtından vurularak öldürülen Özgür'ün faili olarak Lisan Çakıcı adlı bir polis memurunun adı geçti. Çakıcı, Taylan Özgür öldürüldükten sonra Köln Başkonsolosluğu'nda görevlendirildi ve 6 yıl Almanya'da bu görevde bulundu. 1975'te cinayetle ilgili olarak hakkında dava açılan Çakıcı, polislikten atıldı, ancak hiçbir tanığın ifade vermemesi nedeniyle beraat etti. CHP'li İstanbul Belediye Başkanı Ahmet İsvan döneminde, 1975'te belediyeye alınarak temizlik işleri şefi oldu. Taylan Özgür vurulmadan önce yanında olan ve polis tarafından üniversite bahçesinde havaya ateş ettiği için gözaltına alınan arkadaşı Sait Kozacıoğlu, o dönemde duruşmaların hiçbirine gelmeyerek tanıklık etmedi. Üzerinden çıkan silahın bulunamadığı Kozacıoğlu, cinayetle ilgili hiç konuşmadı ve sırlarıyla birlikte Paris'te öldü.

'SUBAY ÖLDÜRDÜ' İDDİASI
"Derin Devlet" konulu çok sayıda kitap yazan emekli kurmay yarbay Talat Turhan, Taylan Özgür'ün katilinin 1969'da üsteğmen olan, sonra generalliğe kadar terfi eden bir subay olduğunu söyledi. 1990'da bu iddiayı ortaya atan Turhan, cinayetle ilgili dosyayı 1978'de dönemin İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş'e verdiğini ve o sırada odada Deniz Baykal, Ertuğrul Günay ve Uğur Mumcu'nun da bulunduğunu öne sürdü. Daha sonra ortaya çıkan sürpriz bir tanık ise olay sırasında 11 yaşında olduğunu ve cinayeti gördüğünü ileri sürdü. Kadir Akın adlı yeni tanık, Mehmet adlı bir komiserin Taylan Özgür'ü arkadan vurduğunu, olayı evinin penceresinden gördüğünü söyledi.

OLAYA BULAŞAN İSİMLER TEMİZ DEĞİL


Kitabı hazırlayan Sinan Taylan Kıyıcı'yı, 38 yıl önce annesi Hale Taylan Kıyıcı cezaevinde dünyaya getirdi. Dayısının öldürülmesinin perde arkasını araştıran Kıyıcı, o dönemde Çetin Altan, İlhan Selçuk ve İlhami Soysal gibi yazarların gazetelerdeki yazılarından, cinayetin tanıklarının ifadelerine ve ortaya atılan iddialara kadar birçok belge ve bilgiye kitabında yer veriyor. Özgür'ün ablası Hale Özgür Kıyıcı ise kardeşinin cinayetiyle ilgili çok sayıda karanlık noktanın da kitapta olacağını belirterek şunları söylüyor: "40 yılda ortaya çıkan ipuçları, bir dizi soruyu da beraberinde getirdi. Bir şey ise açık ve net görünüyor. Olaya kıyısından köşesinden bulaşmışların hemen hiçbiri temiz değil. Genelkurmay da dahil, cinayette susan ve susturulan kişiler ve kurumlardan davacıyım." Taylan Özgür, İstanbul'a gelmeden bir gün önce 4 arkadaşıyla birlikte son fotoğrafını çektirir. ODTÜ yurdundaki odada Taylan Özgür, Sinan Cemgil, Alpaslan Özdoğan ve Hüseyin İnan otururken Cemgil'in, "Taylan, İstanbul'a gidiyorsun. Gel bir fotoğraf çektirelim. Hiç olmazsa hatıra kalsın" isteğiyle dördü birden fotoğraf çektirir. Cemgil'in eşi Şirin hamiledir. Taylan Özgür de Cemgil'e, "Gidip dönmemek, gelip görmemek var. Çocuğun doğduğu zaman kız da olsa, erkek de olsa ismini Taylan koy" der. Daha sonra Cemgil doğan çocuğunun adını Taylan koyar.


DENİZ GEZMİŞ, BENİ YANINA GÖMÜN DEMİŞTİ

Mustafa Taylan Özgür, 1968'de ODTÜ'de başlayan öğrenci hareketinin Deniz Gezmiş ile birlikte liderlerinden biriydi. ODTÜ Stadyumu'na yazdıkları "Devrim" yazısı hâlâ duran Taylan Özgür, Ocak 1969'da üniversiteye gelen ve "Vietnam Kasabı" olarak bilinen ABD Başkonsolosu Robert Kommer'in otomobilini, dönemin öteki solcu öğrenci liderleriyle birlikte yaktı. Eylül 1969'da İstanbul Üniversitesi'ndeki talebe birliği seçimlerinde solcu öğrencilere destek vermek amacıyla bu kente geldi. 23 Eylül 1969'da bir polis tabancasından çıkan kurşunla Beyazıt'ta vurularak öldürüldü. Aynı gün Deniz Gezmiş polis tarafından üniversitede yakalandı. Özgür ile birlikte Kommer'in arabasının yakılması olayına karışan, Sinan Cemgil, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan ve Ulaş Bardakçı'nın da aralarında bulunduğu neredeyse tüm ODTÜ'lü öğrenciler, daha sonra ya idam edildi ya da polis ve jandarma tarafından öldürüldü. Deniz Gezmiş de babasına yazdığı son mektubunda Taylan Özgür'ün yanına gömülmeyi vasiyet etmişti.