30 Mart 2015, Pazartesi Arşiv    İletişim    Favorilere Ekle
Gazeteci isen boyun eğmeyeceksin;
Boyun eğiyor isen gazeteciyim demeyeceksin ...
Son Dakika • İşte Fatma Şahin'in 1 Yılı         • Gaziantep'te Yeni Yollar Açılıyor...         • İşte Gezici'nin Gaziantep Anket Sonucu.         • Gaziantep Büyükşehirde Kadrolu İşçi Maaşlarına Zam Yapıldı         • Gaziantep'te 5 Ayrı Araba Kundaklandı         
 
Gaziantep Efsaneleri: Hacıbaba Aşık Olmuş ! 20 Agustos 2009
14:00
 
 
» GÜNCEL Yorum Yaz   |   Yazdır   |   
 

Efsane kahramanının keramet sebebiyle dilediği kılığa girebildiği bir başka Gaziantep efsanesi de bir başka ermiş kişi için , Hacı baba için anlatılan efsanedir. Gaziantep halkının adak ve ziyaret yeri olarak da gittiği, Hacı Baba semtinde bir türbesi bulunan Hacı Baba (9) ile ilgili efsaneye göre de Hacı Baba çirkin, üstü başı yırtık bir kişi iken bir pencerede görerek aşık olduğu kızın kendisiyle alay etmesi üzerine keramet göstererek, önce kentin sönen ışıklarını ağzından çıkan bir kıvılcımla yakar, sonra da silkinerek çok yakışıklı bir delikanlıya dönüşür.

Gaziantep'te hayvanlar için anlatılan efsanelerde görülen şekil değiştirme şu sebeplerle gerçekleşmektedir:

A. Kötü huylar (yalan ve hile)
B. Utanılacak veya güç bir durumdan kurtulma.

A. Kötü Huylar: Bu efsanelerde efsanedeki hayvan vaktiyle insandır ve kötü bir davranışı üzerine hayvana dönüştürülerek cezalandırılır. Biçim ve özelliğinde o kötü huyunu çağrıştıracak bir hususiyet taşır.

Şempanze
a. Şempanze vaktiyle boyacılık eden bir insandır.
b. Yalan söylediği için Allah'ın öfkesine uğrayıp şadıya (şempanzeye) dönüşür.
c. Bu arada kırmızı boyalı elini arkasına sürdüğü için arkası o rengi alır.

Kaplumbağa (tosbağa)
a. Kaplumbağa Arasa' da alım satımda çalışmaktadır.
b. Tahıl ölçerken hile yaptığı için ölçeği başına geçmiş ve kaplumbağaya dönüşmüştür.

Kaplumbağa ile ilgili olarak Kahramanaraşlı bir hanımdan dinlediğim bir efsane şöyledir : Kaplumbağa vaktiyle genç bir gelinmiş. Bu gelinin hırsızlık yapmak gibi kötü bir huyu varmış. Bir gün evden hırsızlayıp çalmak için çelikle buğday ölçüyormuş. O esnada kayın pederi görmüş. Gelin çok utanmış. Utancından ve saklanma isteğinden çeliği başına geçirmiş ve kaplumbağaya dönüşmüş. (12)Efsanenin Gaziantep ve Kahraman Maraş varyantlarında kötü bir huy dolayısıyla cezalandırılma söz konusudur. Her iki varyantta da kaplumbağanın şekline uygun olarak bir ölçü aletiyle yapılan eylem söz konusudur.

Keklik
a. Kafirlerin elinden kaçarak bir kavağa saklanan Hz. Ali'yi keklik görerek haber verir.
b. Kafirler Hz. Ali'yi bulup yaralarlar, keklik de kanından içer.
c. Allah, bir insan olan kekliği kuşa çevirerek cezalandırır. Cezalandırılma sebebiyle kuşa dönüştürülmede genel olarak kuşlar daha az, diğer hayvanlar daha fazladır. İnsan asıllı kuş efsanelerinin pek çoğunda, kuş olup uçma bir kurtuluş yolu olarak karşımıza çıkar. Belki de insan, gökleri bir uçtan bir uca fethe çıkabilen kuşlara gizliden gizliye bir imrenme duyduğu içindir.

B. Utanılacak Bir hal veya Güç Bir Durumdan Kurtulma : Bu tür efsanelerde efsane kahramanı utanç verici bir durumdan kurtulmak için şekil değiştirmeye razı olur veya zor bir durumdan bir hayvana dönüşerek kurtulur. Bu durum kimi zaman efsane kahramanının dileği sonucu gerçekleşirken kimi zaman da böyle bir dilek bulunmaz.

1- Kendi duası ile şekil değiştirme:
Ayı
a. Ayı aş ermekte olan hamile bir kurt gelini imiş.
b. Canı kebap ister, ölen bir katırın etini kebap edip yerken kayın pederi tarafından görülür.
c. Utancından hayvan olmayı diler, ayı olup dağa çıkar.

Tavşan
a. Tavşan vaktiyle eşekmiş. İnsanların elinden eziyet çektiği için "Allah'ım ne olur beni bu halden kurtar" diye dua etmiş.
b. Duası üzerine tavşana dönüştürülmüş. Kulaklarının uzunluğu ve etinin ötürüğü bundanmış.

2- Herhangi bir dilekte bulunmadan şekil değiştirme

İbibik
a. Genç bir gelin olan ibibik aynanın karşısında saçını tararken kayın pederi tarafından görülür. Çok utanır.
b. Allah da onu ibibik kuşu yapar. Başındaki kepez o tarağı imiş.

Ayı ve tavşan ile ilgili efsanelerde utanılacak durumdan veya eziyetten kurtulmak için efsane kahramanlarının şekil değiştirmek istediklerini bu dileğin gerçekleştiğini görmekteyiz. İbibik kuşu ile ilgili efsanede gelinin bir dileği olup olmadığı kayıtlı değildir. Sadece çok utandığı belirtilmektedir. Hayvanlarla ilgili şekil değiştirme motifinin söz konusu olduğu bu efsanelerde efsane kahramanı insandan hayvana dönüşürken tavşanda farklı bir durum vardır, burada hayvandan hayvana dönüşmek söz konusudur.

Gaziantep efsanelerinde gördüğümüz herhangi bir hayvana dönüşmek suretiyle gerçekleşen şekil değişiklikleri Anadolu'da ve Türk dünyasında rastladığımız benzerleriyle paralellikler gösterir. Sivas'ta taranırken kayın pederi tarafından görülen gelinin kuş olmak istemesi, Azerbaycan'da başını yıkarken kayınpederi tarafından görülen gelinin kuş veya taş olmayı istemesi örneklerinde olduğu gibi. Efsanelerdeki olaylar, aile hayatı, toplumun değer yargıları, kişilerin toplum içerisinde aldıkları rollerle ilgili önemli ipuçları taşırlar. Bunu yukarıdaki efsanelerin kimilerinde net bir şekilde görmekteyiz. Yukarıdaki ibibik kuşu ve ayı ile ilgili efsanelerde utanma üzerine şekil değiştiren taze gelinin, bu durum, yaşı ve aile içindeki rolüyle yakından bağlantılıdır. İşte efsanenin mantığı...Gaziantep efsanelerinde bir hayvana dönüşmek suretiyle görülen şekil değişiklikleri tek şekle dönüşmek şeklindedir . İncelediğim bu efsanelerde birbirine bağlı şekil değişiklikleri söz konusu değildir. Gaziantep'te hayvanlarla ilgili olarak anlatılan benim ulaşıp tespit edebildiğim efsaneler içerisinde şekil değiştirme motifine yer verenler bunlardır.

Gaziantep'te hayvanlarla ilgili olarak anlatılan daha pek çok efsane vardır. Yılan, serçe, kumru, yarasa, tavus kuşu gibi hayvanlarla ilgili olarak anlatılan bu efsaneler o hayvanların yaradılışları ve hususiyetleri bakımından açıklayıcı mahiyet taşımaktadırlar.

 
 
 
 
GaziantepHaberler.com
Yazdır   |   
 
 
Bu habere yapılan yorumlar (0) Yorum Yaz
 
 
Yorum bulunamadı !..
 
  WEB TV
• ANTEP UYUMA! ÖZGECAN'..
• Bu şarkı hükümete gelsin
• Şimdilik Anlaştılar. İşte..
• Gaziantep ağzıyla Bu Tarz..
• IŞİD'den dünyayı aya..
 
  KÖŞE YAZILARI
Ayfer Tuzcu Ünsal
NEEEN BAHDENİZ DEMEYSİYZ?
Fevzi Günenç
Vahittin Bozgeyik'i Anarken
Murad DEMİRKOL
İktidarsız Medya ve Savaş Tamtamları
Burhan Özbey
MEHMET METİNER DE ALDATILMIŞ
Ali Eralp
Türkiye'nin Başına Çorap Örüyorlar
Nafiz Şahin
KENTSEL DÖNÜŞÜM, CEPSEL BÖLÜŞÜM, SİYASİ GELİŞİM
Nevin KOÇOĞLU
1721 YILINDAN MÜREKKEBİ KURUMAMIŞ BİR MEKTUP!
Hale KORAY
KİMLİK BİÇMEK ÜZERİNE TUHAF DÜŞÜNCELER
Şahin ATEŞOĞLU
AKŞAM BİR RÜYA GÖRDÜM
Atilla Karaduman
' Süslü Ahmet'in oğlu ve Bülent Arınç
Haydar DOĞAN
BEDREDDİN YİĞİTLERİ
Orhan BAHÇIVAN
Ardahan Yolları
Lale Dilligil
İLETİŞİM KAZALARI
Ali Vefa Yurdal
Sadece Çanakkale den değil,Tüm Anadolu'dan geçemeyecek Emperyalizm
Zahide UÇAR
Ava giderken avlananların hazin öyküsü...
Arzu KÖK
YA SEV YA TERK ET Mİ?
Erkan Arkut
Ordu PKK'ya karşı caydırıcı olacak roketler ve silahlar hazırlasın
Adil OKAY
ÖMER LEVENTOĞLU VE 'DAĞ MEDENİYETİ' YA DA 'ANTİ- TAHAKKÜM�...
Gölge Adam
FİDAN VE İSTİFA... KAPTAN Yazdı
Sevilay ÇETE
Aydın ve Aydınlık bir Türkiye.. Ütopya değildir..
Muzaffer'in Seçtikleri
Dersim
Nuray Çevirmen
ADALETİN PEŞİNDE
Jan PAÇAL
Gördüğün Gerçek Değil…
Prof.Dr. Levent Seçer
KAYBOLMUŞ HAYATLAR.
KONUK YAZAR
KADINLARIMIZ - Arzu Kök
Erol İrdelmen
KARTOPU OYNARKEN ÖLMEK BİR RÜYA OLSUN ÖZGECAN!
Vildan Sevil
Tecavüz Ettim, Katlettim ve Devam Edeceğim, Çünkü Benim Sırtım Kalın
Doğan ÖZDİNÇ
CHP'nin Gaziantep Kararını Nasıl Okumalıyız
A. Mümtaz İdil
Uğur Mumcu hiç beklemediğim bir şey yaptı
Emrah AKGÜN
TERÖR TEKNİĞİNİ BELİRLEYEN EL KİMİN? FRANSA SALDIRILARINA BURADAN BAKALIM
 

   



  Anket
Fatma Şahin'i Başarılı Buluyor musunuz?
 
 
   
  Linkler
• www.hakimiyetgazetesi.com
• www.herseygaziantepicin.com
Tüm linkler
 
 
  • Vefat Edenler
  • Nöbetçi Eczaneler
  • Hava Durumu
 

haberler  

  © 2011 GaziantepHaberler.com
Tüm hakları saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilemeden alıntı yapılamaz
Köşe yazılarının sorumluluğu yazarlarına aittir
Anasayfa    İletişim    Künye    Reklam